يادداشت رئيس‌کل بانک مرکزي در مورد عمليات بازار باز

     

    مايه خوشحالي است که براي اولين بار بانک مرکزي، مجهز به ابزار مديريت نرخ سود با استفاده از سازوکار بازار، و نه روش هاي دستوري، به مدد عمليات بازار باز شده است.

    همچنين خوشحالم که بحث هاي فني راجع به اين ابزار در ميان فعالان و اقتصادي هاي کشورمان بخوبي مورد توجه قرار گرفته که خود، نشاني است از بالندگي و نشاط علمي.

    عمليات بازار باز، که از دو هفته گذشته، با موفقيت مراحل اوليه و آزمايشي خود را سپري کرده است، يک ساز و کار پيچيده و فني است که بتدريج، نحوه کارکرد آن توسط بانک مرکزي تشريح شده و با فعالان بازار در عمل به پيش خواهد رفت.

    بطور خلاصه، اين سازوکار براي کنترل نوسانات نرخ سود در حول و حوش «نرخ سياست گذاري» بسيار کوتاه مدت در «بازار ذخاير» بانکها استفاده مي شود. در اين بازار، خريد و فروش قطعي اوراق دولتي و نيز قراردادهاي «بازخريد» و « بازخريد مجدد» اوراق دولتي در قالب قواعد مصوب شوراي فقهي انجام خواهد شد. در مواقعي که نرخ سود بالاتر از «نرخ سياستگذاري» قرار گيرد بانک مرکزي اقدام به خريد اوراق و افزايش عرضه پول مي کند. و برعکس، هنگامي که نرخ سود پايين تر از «نرخ سياستگذاري »بيايد، اقدام به فروش اوراق و کاهش عرضه پول مي‌کند.

    همزمان، بانک مرکزي «دالان نرخ سود بين بانکي» را تعريف کرده است، در اين دالان، نرخ «کف دالان» نرخ پس انداز منابع بانکها نزد بانک مرکزي، نرخ«سقف دالان»، نرخ تنزيل مجدد نهايي مي باشند. « نرخ سياست گذاري » همان نرخ ميانه دالان نرخ است. هدف بانک مرکزي، به ثبات رساندن نرخ مبادلات بين بانکها، در حول و حوش نرخ سياست گذاري است.

    بديهي است، بانک مرکزي تنها زماني در بازار دخالت مي کند، که نرخ بين بانکي از نرخ سياست گذاري «فاصله معناداري» پيدا کند. اين دخالت مي تواند با خريد، فروش، خريد مجدد، يا معکوس خريد- مجدد انجام گيرد. بانک مرکزي، با لحاظ تورم هدف، نسبت به تعيين دالان نرخ سود و بالتبع، عمليات بازار باز اقدام مي کند.

    به فعالان بازار و بانکها توصيه مي‌کنم که دارايي هايي غيرنقد خود را به اوراق دولتي تبديل کنند، تا بتوانند فعالانه در بازار بين بانکي حضور داشته و از مزاياي آن بهره‌مند شوند، بانک مرکزي، با قدرت در پي تغيير کانال انتقال سياست پولي، در کنار اصلاح و سالم سازي ترازنامه بانکهاست.

    1398/11/19